ԲՈՐՍԱՅԻ ՄԱՍԻՆ - ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

«Երևանի «Ադամանդ» ապրանքա-հումքային բորսա» փակ բաժնետիրական ընկերությունը հիմնադրվել է 1990թ. նոյեմբերի 22-ին, որպես ունիվերսալ՝ ապրանքա-ֆոնդային բորսա: Իր գործունեության ընթացքում բորսան դիմակայել է կոշտ մրցակցությանը, տնտեսության անցումային շրջանին բնորոշ բոլոր խոչընդոտներին, ինչպես նաև հաղթահարել է միջազգային և տեղական շուկաներում տնտեսական ճգնաժամերի հետևանքները: Շնորհիվ 25 տարիների գործունեության ընթացքում ձեռք բերված իր փորձի, դիրքի, գործունյա շրջանակաների վստահությանը և միջազգային կապերի, բորսան Հայաստանի Հանրապետության տնտեսությունում ունի իրյուրահատուկ տեղն ու նշանակությունը:                                                                                            

   Բորսայի գործունեության պատշաճ մակարդակն ապահովում է արհեստավարժ անձնակազմը, որակավորված մասնագետներն ու բորսայի հետ համագործակցող մասնագիտացված ձեռնարկությունները:                                                                                               Բորսան հանդիսանում է Հայաստանի Արդյունաբերողների և Գործարարների (Գործատուների) Միության անդամ, ՀՀ Առևտրաարդյունաբերական Պալատի, ԱՊՀ երկրների ապրանքային բորսաների Միության, Միջբորսային Էլեկտրոնային Միության և այլ կառույցների անդամ:                                                                                                                                                                                                            Բորսայի գործունեության հիմնական փուլերը

1990-1992 թվականներ                                                                                         

Առաջին անգամ Հայաստանում իրականացվում է Հայաստանի և Ռուսաստանի Դաշնության բաժնետիրական ընկերությունների բաժնետոմսերի վաճառքը:

1993-1994 թվականներ                                                                                                

ՀՀ Ֆինանսների և Էկոնոմիկայի նախարարության հետ համատեղ, արդյունավետ իրականացվում է բռնագրավված թանկարժեք մետաղներից և քարերից պատրաստված իրերի պարբերական աճուրդային վաճառք:

1995 թվական                                                                                   

Կազմակերպվում են արտարժույթի և գանձապետական արժեթղթերի միջբանկային աճուրդներ:

1996 թվական                                                                                               

Գույքի օտարման գործընթացում սկսվում է սերտ համագործակցությունը  Եվրամիության, ՀՀ Արդյունաբերության և առևտրի նախարարության, ՀՀ Մաքսային վարչության, ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության և այլ գերատեսչությունների հետ:

1997-2000 թվականներ

Առաջինն ԱՊՀ-ում իրականացվում է ոսկու և արծաթի ստանդարտացված ձուլակտորների վաճառք՝ «ֆիքսինգի» եղանակով: Պատվիրատուների շարքում խոշորագույն տեղ է գրավում ՀՀ Հարկային տեսչությունը, որը աճուրդային վաճառքի է ներկայցնում Հայաստանի ձեռնարկությունների (պարտապանների) բռնագանձված գույքը:

2001 թվական                                                                                                             

Հիմք ընդունելով «Արժեթղթերի շուկայի կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի դրույթները, բորսան կասեցնում է իր գործունեության ֆոնդային մասը և վերանվանվում է «Երևանի «Ադամանդ» ապրանքա-հումքային բորսա»: Ձեռք բերելով Հունաստանի կառավարության կողմից ներկրված ցորենի աճուրդային վաճառքի կազմակերպման իրավունքը, բորսան պատշաճմակարդակով իրականացնում է այդ գործընթացը:

2002 թվական                                                                                                            

Աճուրդային վաճառքի են ներակայացվում 40 մլրդ դրամ ընդհանուր արժողությամբ և 21 հիմնական խմբերում ընդգրկված ապրանքներ:

2003-2004 թվականներ                                                                                             

Բորսան տեղափոխվում է իր սեփական մասնաշենք, որտեղ զբաղեցնում է շուրջ 1000 ք.մ ընդհանուր մակերեսով և անհրաժեշտ բոլոր ենթակառուցվածքներով տարածք (այդ թվում՝ աճուրդային դահլիճ և ձևակերպումների սրահ):

2005 թվական                                                                                                             

Բորսան իրականացնում է նավթամթերքի և արդյունաբերական յուղերի, ինչպես նաև ոսկու ստանդարտացված ձուլակտորների կանոնավոր մեծածախ վաճառք: Հիմնադրվում է «Հաշվարկային Պալատ» ապրանքաուղեկցորդ իրավաբանական անձանց միություն, որի հիմնական գործառույթը կայանում է գործարքների նախապատրաստման և դրանց իրականացման ուղեկցման մեջ՝ մինչև գործարքի կողմերի ստանձնած պարտավորությունների լիարժեք կատարումը:

2006 թվական                                                                                                           

Հրապարակային սակարկությունների՝ աճուրդների ու մրցույթների կազմակերպման հետ զուգահեռ սկսվում են մատուցվել նաև գնանշման և գնահատման լայնածավալ ծառայություններ:

2007 թվական                                                                                              

Կնքվում են մի շարք պայմանագրեր Հայաստանի Հանրապետության խոշոր պետական ու մասնավոր կազմակերպությունների հետ, վերջիններիս գույքի գնահատման և վաճառքի կազմակերպման նպատակով: Զգալիորեն ակտիվանում է համագործակցությունն բանկերի, վարկային կազմակերպությունների ու գրավատների հետ՝ գրավադրված գույքի աճուրդային վաճառքի իրականացման ոլորտում:

2008-2009 թվականներ                                                                                          

Չնայած միջազգային տնտեսական ճգնաժամին, բորսան շարունակում է պայմանագրերով ստանձնած իր բոլոր պարտավորությունների լիարժեք կատարումը:

2010-2011 թվականներ                                                                                        

Միջազգային կապերի ընդլայնման և ապրանքաշրջանառության ավելացման նպատակով, բորսան հիմնադրում է «Միջբորսային Էլեկտրոնային Միություն», որի մեջ ընդգրկվում են նաև Ղազախստանի, Ուկրաինայի, Բելառուսի և Հայաստանի ապրանքային բորսաները:

2012 թվական                                                                                                          

Գործող և նոր գործընկերների հետ կնքված պայմանագրերի շրջանակներում նախապատրաստվում և կնքվում են ավելի քան 1600 բորսային գործարք:

2013 թվական                                                                                                         

Առաջինը տարածաշրջանում բորսան իր պաշտոնական կայքում կանոնավոր արտացոլում է բորսայի ակտիվության  ինդեքսը (IMACE) և մետաղների բորսային գնանշումները: Բորսան կազմակերպում է I Միջազգային Միջբորսային Համաժողովը Երևանում, որի արդյունքում կնքվում են համագործակցության բազմաթիվ համաձայնագրեր:

2014 թվական                                                                                                         

Բորսային նոր գործիքների կիրառման շնորհիվ կնքվում են շուրջ 1230 գործարք: Ընդլայնվում է համագործակցությունը բանկերի, վարկային կազմակերպությունների և գրավատների հետ` գույքի օտարման գծով: Կազմակերպվում է II Միջազգային Միջբորսային Համաժողովը Թեհրանում, նպաստելով միջազգային շուկաներում   փոխշահավետ համագործակցությանը:

2015 թվական                                                                                                    

Բորսան ընդլայնում է իր կողմից մատուցվող ծառայությունների շրջանակը և գրանցում շուրջ 4.1 մլրդ դրամի շրջանառություն:

Թանկարժեք մետաղների բորսային գնանշում
Անվանում Միավոր Արժեք[AMD] Տ-մ
Ոսկի 585° 1 գր․11145.00 -31.67
Արծաթ 925° 1 գր․234.86 1.76
Պալլադիում 990° 1 գր․14534.34 101.68
Ռոդիում 950° 1 գր․16120.38 -18.29
Պլատին 950° 1 գր․11849.81 63.14
Թանկարժեք մետաղների միջազգային գնանշում (London fixing)
Անվանում Միավոր Արժեք[AMD] Տ-մ
Ոսկի 1 գր․20061.00 -57
Պլատին 1 գր․14638.00 78
Արծաթ 1 գր․267.00 2
Պալլադիում 1 գր․15437.00 108
Ռոդիում 1 գր․21158.00 -24
Գունավոր և սև մետաղների բորսային գնանշում
Անվանում Միավոր Արժեք[AMD] Տ-մ
Պղինձ 1 կգ․1782.00 11
Լատուն 1 կգ․1069.00 7
Ալյումին 1 կգ․359.00 3
Պողպատ 1 կգ․15.00 0
Թուջ 1 կգ․20.00 0
Մետաղների միջազգային բորսային գնանշում (London metal exchange)
Անվանում Միավոր Արժեք[AMD] Տ-մ
Պղինձ 1 կգ․3297.00 21
Ալյումին 1 կգ․1026.00 10
Նիկել 1 կգ․5639.00 -12
Կապար 1 կգ․1181.00 0
Անագ 1 կգ․9626.00 67